Drie nadelen van schaalvoordelen

Schaalvoordelen worden soms gezien als een wondermiddel wat onuitputbaar toe te passen is en alleen maar voordelen kent. Dit is echter bijna nooit waar. Schaalvoordelen kennen namelijk voor- en nadelen. Lees hieronder de drie bekende nadelen van het (willen) toepassen van schaalvoordelen.

Wat zijn schaalvoordelen?

Een schaalvoordeel is niets anders dan bulk inkoop of het delen van dezelfde service door meerdere mensen. Je kan schaalvoordelen het best vergelijken met carpoolen of het bestellen van evenementkaartjes via Groupon . In bijvoorbeeld een centrum voor fysiotherapie kan er 'gecarpooled' worden door gebruik te maken van één gedeelde fitnessruimte. Als de fysiotherapeuten zich niet in één centrum zouden bevinden, zouden zij zelf hun eigen fitnessruimte moeten aanschaffen. Hierdoor zouden zij duurder uit zijn. In dit voorbeeld wordt er echter wel vanuit gegaan dat de betreffende fysiotherapeuten allemaal praktijkhouders zijn.

Schaalvoordelen benutten = wedden op 1 paard

Een veelgebruikte manier van schaalvoordelen gebruiken, is het gezamenlijk inkopen van diensten of goederen. Indien een maatschap van tandartsen er bijvoorbeeld voor kiest om gebruik te maken van één onderhoudsleverancier voor al hun behandelstoelen, kunnen zij vaak rekenen op een volumekorting. Zij zouden zich echter af moeten vragen of de volumekorting opweegt tegen de gedachte dat zij in principe op één paard wedden. De onderhoudsleverancier kan bijvoorbeeld structureel slecht onderhoud leveren waardoor hun behandelstoelen één voor één uitvallen. Indien de maatschap verschillende onderhoudsleveranciers had aangesteld voor hun behandelstoelen zou de kans hierop kleiner zijn. Zij zouden echter niet in dezelfde mate kunnen genieten van de volumekorting.

Schaal vergroten = bureaucratie verhogen

Ook kan er schaalvoordeel gecreëerd worden op het gebied van overhead. Als bijvoorbeeld een groep van 5 fysiotherapeutische praktijkhouders ervoor kiest om hun praktijken samen onder te brengen in één gebouw met één gemeenschappelijke receptie, hebben zij maar 1 receptioniste nodig in plaats van 5 verschillende. Er is dan immers maar 1 balie die bemand hoeft te worden.  Om ervoor te zorgen dat de receptioniste haar werk correct kan blijven uitvoeren, moet er uniformiteit in haar werkwijze aangebracht worden. Op deze manier is haar werkwijze (haar output) voorspelbaar voor zowel de patiënten als de fysiotherapeuten.

Dit houdt echter in dat de fysiotherapeuten op een eenduidige(re) wijze zullen moeten omgaan met bijvoorbeeld hun agendabeheer. Het gevolg hiervan kan zijn dat de receptioniste geen uitzonderingen meer kan maken voor patiënten en/of fysiotherapeuten. Dit leidt in extreme gevallen tot uitspraken als: “dat is hoe wij het hier doen” of “ik begrijp dat het anders kan, maar ik mag niet afwijken van hoe ik het moet doen”.

Kosten delen = compromissen sluiten

Het derde nadeel is dat je compromissen moet sluiten om kosten te kunnen delen. In het voorbeeld van de fysiotherapeuten die vanwege het kostenaspect één gebouw met één oefenruimte delen, betekent dit dat alle fysiotherapeuten het eens zouden moeten zijn over welke fitnessapparatuur in de fitnessruimte wordt geplaatst. Het zou hierdoor zomaar kunnen dat een aantal fysiotherapeuten absoluut niet wilt investeren in apparatuur terwijl een kleiner aantal dat wel wilt. Hierdoor zou het kleiner aantal fysiotherapeuten zich bijvoorbeeld niet meer thuis kunnen voelen in de praktijk.

Het nastreven van schaalvoordelen zou nooit een doel op zich moeten zijn. Wanneer een organisatie zich in de positie bevindt dat zij gemakkelijk gebruik kan maken van schaalvoordelen, is dit zeker aan te raden. Het is bijna nooit aan te raden om de organisatiestructuur of het verdienmodel van een zorginstelling te baseren op het realiseren van schaalvoordelen. De baten wegen in het laatste geval bijna nooit op tegen de mogelijke risico’s die de aan te brengen veranderingen met zich meebrengen.

Roberto Lamsberg – Eigenaar van Dental Center Management  
Praktijkmanagement voor tandartsen